Samstag, 21. Februar 2009

Deligim gozu kara deligim, yakarim...


Kamera Obscura icin fazla bir sey yazmaya gerek yok aslinda. Herkesin bildigi, bilmeyenlerin de ufak bir google arastirmasiyla yakindan tanniyabilecegi bir duzenektir kendisi. Insanligin gelismesine katkisi, insanlarin onu ne kadar gelistirdigiyle birebir ortusuyormudur, onu ileride inceleyecegiz

"Bazi nesneler tüm degerini bir delik ile kaybederler. Ornek, balon, kadin...". Tam olarak hatirlayamasam da yaklasik bu sekilde bir sozu vardi Kurt Tucholsky'nin. Onun bu sozu soyledigi zamanlardaki Almanya'da kadina bakis ne sekildedir tam kestiremiyorum ama genel durumdan bihaber olmadigi da kesindir kendisinin. Bu sozun devamini balonun akibetiyle de baglayabilseydi keske.

Kamera Obscura ile baslar goruntulerin yakalanma zamanlari. Delik ne kadar kucukse elde edilen goruntu de o kadar keskin oluyordu. Goruntunun de ters olmasi ise ayri bir hava katiyordu bu duruma.

Bir delik bir nesneye hayat da verebiliyordu demek ki. Insanlik yeni bir donemece girip cag mi atlayacakti yoksa? COk donemecler donuldu, cok caglar atlanildi o kara kutu icad edileliberi. Kadinlar icin de uzun bir donem oldu bu ve her ne kadar hala bircok toplum icin gecerliligini korusa da, delik artik bir kusurdan cok, arti deger olarak gorulmeye basladi kadinlar icin. Kamera Obscura'ya yuzyillar once yoneltilen hayret ve merakla dolu bakislar bu sefer kadinlarin deliginden iceri bakmak olarak yonlendi. Her ne kadar kamera yonunu herkese, her seye cevirebilse de, icindeki goruntu kadinsiz olamadi. Bazilari sadece deligi, bazilari deligin isleyisini bazilari da kadinin kendisini kullanmak istedi. Iki delik karsi karsiya kalmisti artik. Gurese benziyordu hersey. Bir delik dunyayi yutmaya calisirken, tum dunya digerinin icerisine girmek istiyordu. Artik kadinlar delikleriyle degersiz olmayip tam tersine sadece bir delikten ibaret olmaya basliyordu.

Sanat akimlari bile plastik uzerinden kendine mecralar ararken, Andy Warhol cikip ben Plastikten bir insanim derken, Balonun bile yama yapilabildigi yada patlak halinin bile deger tasidigi zamanlar gelmisti. Yada kocaman balonlar yerlerini ucaklara birakmisti coktan. Ama Cogunluk toplumlarda delik-deger durumu hala gecerliligini koruyordu ve orada da ne hikmetse tapinmak amaciyla kullaniliyordu. Butun ahlaki degerler bu delik uzerinden yargilanirken deligin ikinci en buyuk islevi de diger deligi bir sekilde, ozellikle de Kamera Obscura nin deligi araciligiyla gozetlemek oluyordu.

Yeni sektorler ve terimler de dogdu pornografi ve porno filmler gibi. Reklamcilik diye yepyeni bir sektor kuruldu, bir teoriyi dogrulamak amaciyla. Bu Teori diyordu ki "bu kadinlar ne dese kocalari yapiyor, bu kadinlar herkese soyunarak hitap etse erkekler kopek gibi bunlarin her dedigini yapacaktir". Teori tutmus olacak ki reklamcilik sektoru gucunu ve degerini durmadan arttiriyor. Daha sonra goruyorduk ki, erkekler yari ciplak kadinlar olmadan sarki soyleyemiyorlar yada kadin goruntusu olmadan sarki dinlemeyi beceremiyordu. Kadin artik her goruntunun icine girmeyi basarmisti. Fizik kurallari bile bu baskiya dayanamayip degismis, isigin dalgaboylarindan en uzun boylusu kadinlara ayrilmisti. Newton un prizmasi bile isigi renklerine ayirirken prizmanin uzerinde kadin dans etmeye basliyordu.

Bu duruma karsi ilk karsi saldiri Pink floyd dan "dark side of the moon" albumu ile gelmistir. Bu konsept album insan gunumuzde olusturdugu degerler konusuna elestiriler getirir. Bundan daha da onemlisi de bu albumun oz Buyucusu hikayesini birebir islemesidir. Uzerinde ciddi deliller bulunan, gercek degilse de tesadufun de bokunu cikartmissiniz dedirten bu durum bize yesil isigi yakalatacaktir. Bu masalda Dorothy'nin yolculugu anlatilir. Kendisine de dort arkadasi arkadaslik eder yolculuk boyunca. Toto onun biricik kopegidir. Bir korkuluk vardir ki kendisine beyin arar. Teneke adamin ise kalbi yoktur ve onun pesindedir. Aslanin derdi de kendisine cesaret bulmaktir. Cok da asikardir aslinda bunlar ne ifade eder ataerkil bir toplum icin. Dorothy ise bir hortuma kapilmis gider de gider.

Keine Kommentare:

Kommentar veröffentlichen